Wat is een AI-hallucinatie?
Een AI-dienst kan met volle overtuiging zeggen dat je op zaterdag open bent terwijl je dicht bent, of een dienst noemen die je nooit hebt aangeboden. Dat heet een hallucinatie: een antwoord dat goed klinkt maar niet klopt. Hier lees je hoe het ontstaat en wat je eraan kunt doen.
Zo ziet een hallucinatie eruitHet antwoord is stellig, de bron ontbreekt of is verouderd
Overtuigend, maar verzonnen
Een taalmodel voorspelt welke woorden goed op elkaar volgen. Het weet niet of iets waar is. Als het de echte informatie niet heeft, of als bronnen elkaar tegenspreken, vult het aan met wat waarschijnlijk klinkt. Dat is een hallucinatie. Het antwoord is net zo stellig als een juist antwoord, en dat maakt het lastig.
Het woord is gangbaar geworden, al is het niet helemaal precies: het model "ziet" niets, het rekent. De uitkomst is wel dezelfde: een bewering zonder grond.
Vier situaties waarin het bij bedrijfsinformatie misgaat
Herkenbaar voor bijna elk klein bedrijf.
- 1Verouderde gegevensJe bent verhuisd, maar een bedrijvengids uit 2019 noemt nog het oude adres. Het model vindt dat adres en geeft het door.
- 2Tegenstrijdige bronnenJe site zegt "ma-vr 8 tot 17", je profiel zegt "ma-za 9 tot 18". Het model kiest er een, of maakt er iets tussenin van.
- 3Ontbrekende informatieJe site zegt niets over prijzen. Een klant vraagt het toch. Het model antwoordt met een bedrag dat het van vergelijkbare bedrijven heeft afgeleid.
- 4Verwarring met een ander bedrijfJansen Dakwerken in Ridderkerk en Jansen Dakwerken in Rijssen. Het model mengt de gegevens.
Waar het misgaat
Drie voorbeelden uit de praktijk
Een kapsalon die volgens een AI-dienst ook nagels doet, omdat de buurvrouw in dezelfde straat dat doet en beide op dezelfde gidspagina staan. Een installateur die "sinds 1985" zou bestaan, een jaartal dat nergens staat maar waarschijnlijk klinkt. Een restaurant met een menukaart die drie jaar oud is, omdat de pdf nog online stond.
In alle drie de gevallen was er geen kwade wil en geen fout in het model. Er was alleen een bron die niet klopte of ontbrak.
Je kunt het model niet corrigeren, wel zijn bronnen
Vier stappen.
Maak je gegevens eenduidig
Naam, adres, telefoon, openingstijden en diensten overal hetzelfde. Zie bedrijfsidentiteit online en lokale vermeldingen.
Beantwoord de vragen zelf
Prijzen, werkgebied, wat je wel en niet doet. Wat je niet opschrijft, verzint een model. Wat je wel opschrijft, neemt het meestal over.
Ruim oude bronnen op
Oude pdf’s, verlopen vermeldingen, een vergeten tweede website. Zoek op je bedrijfsnaam en kijk wat er nog rondzwerft.
Verkleint of vergroot de kans
- Dezelfde gegevens op site, profiel en gidsen
- Een pagina met wat je wel en niet doet
- Prijzen of een prijsindicatie op je site
- Een unieke bedrijfsnaam, of de plaatsnaam erbij
- Een verhuizing die niet overal is doorgevoerd
- Oude menukaarten of brochures die nog online staan
- Een naam die vijf andere bedrijven ook hebben
- Niets zeggen over prijzen en werkgebied
Vraag het de AI-diensten zelf
Een halfuur, een keer per kwartaal.
- 1Stel tien vragen over je eigen bedrijfOpeningstijden, adres, diensten, prijzen, werkgebied. In ChatGPT, in Google AI Mode, in een derde dienst.
- 2Noteer wat niet kloptEn vraag door: waar komt dat vandaan? Soms noemt de dienst een bron. Die bron pas je aan of laat je verwijderen.
- 3Herhaal hetModellen worden bijgewerkt en bronnen veranderen. Zie AI-zichtbaarheid meten voor een vaste werkwijze.
Zegt AI iets verkeerds over je bedrijf? Bij het optimaliseren van je Google Bedrijfsprofiel lopen we ook je andere vermeldingen na, want daar zit meestal de oorzaak.
Bekijk Google Bedrijfsprofiel →Vragen over AI-hallucinaties
Wat ondernemers vragen als ze een verkeerd antwoord over hun bedrijf zien.
?Kan ik een AI-dienst vragen een fout te corrigeren?
Niet rechtstreeks. Je kunt bij sommige diensten een fout melden, maar het model leert daar niet direct van. Wat werkt: de bron corrigeren waar het model uit put, meestal een vermelding of je eigen site.
?Is een hallucinatie strafbaar voor de AI-dienst?
Dat is juridisch nog in beweging. In de praktijk ben je sneller geholpen met het opruimen van de bron dan met een klacht.
?Geeft een AI-dienst ooit toe dat hij het niet weet?
Steeds vaker. Als er geen bron is, zeggen nieuwere modellen eerder "daar heb ik geen informatie over". Dat gebeurt vooral als je gegevens eenduidig zijn: dan is er geen ruimte om te gokken.
?Moet ik mijn prijzen online zetten om dit te voorkomen?
Een prijsindicatie helpt. Zonder prijs op je site haalt een model een bedrag ergens anders vandaan, en dat is vaker te laag dan te hoog. Een vanafprijs of een bandbreedte is genoeg.
Lees verder over AI en je bedrijf
De pagina’s die het dichtst bij dit onderwerp liggen.
Wil je weten waar je nu staat?
Voordat je ergens tijd of geld in steekt, is het goed om te weten hoe de basis ervoor staat. Dat zoekt de gratis SEO-scan uit.
Waar het aan ligt
De techniek en bereikbaarheid van je site, en de inhoud en opbouw van je pagina’s.
Wie er boven je staat
Je lokale zichtbaarheid en een aantal concurrenten: waarin zij verder zijn dan jij.
Wat je eerst doet
Een prioriteitenlijst op volgorde van wat het meeste oplevert.